Nulis Wawancara

Nulis wawancara

Wawancara yaiku golek informasi saka wong kang diarani narasumber, utawa kang luwih komplet wawancara yaiku tukar pitakon lan wangsulan karo sapa wae kang dibutuhake kanggo dijaluk katerangan utawa wawasane babagan hal-hal tertamtu, kang ana gandheng cenenge karo tujuan wawancara, kanggo dimuat ana layang kabar, disiarke radio, utawa ditayangake ana televise, utawa kanggo keperluan lamaran gaweyan utawa penelitian ilmiah.

Anggonmu wawancara marang wong kang luwih tuwa kudu nggatekake tata kramane basa. Babagan kang perlu digatekake sadurunge nindakake wawancara yaiku kaya ing ngisor iki :

a.     Nemtokake topik wawancara

b.    Nemtokake tujuane (informasi apa kang pengin digoleki)

c.     Nyiapake pitakon-pitakon

d.    Nemtokake sapa narasumbere

e.     Gawe janji karo narasumbere, kapan lan ana ngendi anggone ketemu kanggo wawancara (amrih becike iku manut kabiasane narasumber)

Sabanjure wektu wawancara kudu anggatekake babagan kaya ing ngisor iki :

a.     Miwiti wawancara kanthi salam

b.    Nganggo basa kang sopan miturut unggah-ungguhing basa

c.     Pandelengane tumuju marang narasumber

d.    Aja menehi pitakon-pitakon kang wangsulane “iya” utawa “ora”

e.     Pungkasi wawancara kanthi agunging matur nuwun amarga narasumber wis menehi informasine.

Tuladha tanggap wacana

Tuladha tanggap wacana :

1.    Nuwun

2.    Ingkang kenabekten Bapak Kepala Sekolah, Ingkang pantes sunudarsana Bapak saha ibu Guru, Ingkang kinurmatan Bapak tuwin Ibu karyawan, para kadang wredha mudha siswa SMA Kalingga ingkang kula tresnani.

Langkung rumiyin sumangga kula panjenengan ngunjukaken puja-puji pudyastuti dhumateng ngarsanipun Gusti Ingkang Mahawikan. Inggih awit saking sih nugraha sarta berkahipun, kulan panjenengan saged pinanggih ing papan punika kanthi bagya mulya, kali sing sambekala.

Salajengipun, kula minangka sesulihipun panitya, ngaturaken sugeng rawuh. Mugi-mugi rawuh panjenengan, saged adamel rengenging swasana. Awit saking punika, kula ngaturaken agunging panuwun. Boten kesupen, kula ngaturaken agunging panuwun dhumateng Bapak Kepala Sekolah ingkang sampun paring idi palilah murih pengetan ambal warsa SMA Kalingga ingkang kaping 25 ing kalenggahan siyang punika. Ugi kula ngaturaken agunging panuwun ingkang tanpa pepindhan dhumateng Bapak saha Ibu Guru sumrambah para karyawan ingkang kepareng paring eguh pratikel murih pratitising adicara. Atur panuwun ugi kula aturaken dhumateng para kadang wredha mudha siswa SMA Kalingga, ingkang asung sabiyantu ngantos adicara punika saged lumampah.

3.    Para Bapak, Ibu, sarta kadang mitra ingkang satuhu bagya mulya. Akdos sampun kauningan ing ngakathah bilih rikala tanggal 1 Juni 1985 sekolah punika manggen wonten mriki.

Dene wosing gati wigatosing perlu, panjenengan kasuwun rawuh ing pahargyan punika saperlu mengeti dinten ingkang mirunggan punika. Wondene ancas ingkang kinadhut, mugi-mugi pahargyan punika saged dados pecuting lampah ing dinten-dinten samangke, ngadelaken tekad, majengaken panggulawenthan umumipun, ningkataken prestasi sekolah tuwin akhlakipun para siswa mliginipun.

4.    Menggah wedharan sajangkepipun mungguhing pengetan ambal warsa SMA Kalingga dalah pameran, bazaar, tuwin dhebat mawi basa Jawi, badhe kababar menika mangke, mliginipun para siswa tumanggap ing karya bilih labuh labetipun para sesepuh tuwin alumni SMA rikala semanten sanyata boten entheng. Ingkang tundhanipun saged nglajengaken semangatipun, pangurbananipun. Boten babad wana awrat, boten ugi damel maragi tumuju ing sekolah, nanging alelandhesan piker ngukir sekolah ingkang majeng ing babagan prestasi punapa dene akhlak.

Awit saking punika, kula nyuwun panjenenganipun Bapak Kepala Sekolah kersaa paring wedharan pengetan ambal warsa SMA Kalingga kalajengaken mbikak adicara pameran, bazaar, dalah dhebat mawi basa Jawi.

5.    Ing wasana, sugeng amriksani ngantos paripurnaning adicara. Naming kemawon, mbokbilih lampahing adicara punika kirang mranani panggalih panjenengan, panitya nyuwun pangaksami. Dene kula pribadi nyuwun lumunturing sih pangaksami menggah solah bawa dalah panataning basa ingkang tebih saking tata krama tuwin paramasastra.

6.    Nuwun, matur nuwun

Tanggap wacana pengetan ing dhuwur iku nyakup : salam pambuka, purwaka basa, surasa basa, pangarep-arep, wasana basa, lan salam panutup. Supaya wedharing tanggap wacana bisa rangag, gangsar, lan lancar, kudu kerep gladhen luwih dhisik. Dene gladhen kang sanyata kudu diwiwiti saka wedharing gagasan. Supaya wedharing gagasan bisa urut runtut, kudu digawe cengkorongane luwih dhisik.

Tuladha tanggap wacana ing dhuwur, cengkorongane mangkene :

1.    Salam pambuka

2.    Purwaka basa

a.     Atur pakurmatan

·       Bapak Kepala Sekolah

·       Bapak lan Ibu Guru

·       Bapak lan Ibu karyawan

·       Para mitra sasama siswa

b.    Pangajak puja-puji

·       Pribadi

·       Para rawuh

c.     Atur panuwun

·       Para rawuh

·       Para panjurung

·       Para penyengkuyung

3.    Surasa basa

a.     Wedharan sawetara

·       Prastawa pengetan ambal warsa

·       Dhasaring pahargyan

b.    Wosing gati wigatining perlu

·       Kasuwun rawuh

·       Ancas tumapaking adicara

4.    Pangarep-arep

Gegayutan karo pengetan ambal warsa

·       Nulad semangate para sesepuh lan alumni SMA

·       Njumbuhake karo kahanan jaman saiki

5.    Wasana basa

Nyuwun pangapura

·       Bab adicara

·       Bab solah bawa

·       Bab tata tembung

6.    Salam panutup

Micara Pidhato

Micara Pidhato

Kepriye carane pidhato kang apik lan kasil bakal dijlentrehake ing kene. Wektu pidhato, pemicara digatekake dening kabeh kang ngrungokake. Kabeh kang ana ing pemicara saka klambi, rambute, lan carane mlaku ning podium digatekake dening pamirenge. Kepriye carane ngadeg uga ora luput saka pangamatane pamireng pidhato iku. Apa kang ora pas saka pemicara bisa dadi bahan penacad dening pamirenge. Panacad iku nyababake pidhatone ora kasil kanthi apik.

Mula iku ning ngisor iki dijlentrehake kepriye carane supaya anggone pidhato ora nguciwani.

1)   Carane nganggo klambi

Klambine kudu resik, rapi, sopan, lan sesuai karo kaanane pemireng pidhato iku. Carane nganggo penganggon utawa klambi kudu bener lan pener, upamane : pecine ora miring, dasine anggone nalekake wis bener, utawa setute ora kuwalik. Jinise klambi uga kudu nyesuaiake karo pemirenge, yen pemirenge nganggo jas pemicarane becike uga nganggo jas, yen pemirenge nganggo hem lengen dawa becike pemicarane uga nganggo hem lengen dawa.

2)   Carane ngadeg ing podium

Sadurunge diwenehi wektu dening wong kang macakake pranata adicara, becike pemicara lungguh ana papan kang rada ndelik. Aja lungguh ana ngarepe pemireng, amargh penampilane mengko ora duweni daya kejut. Anggone mlaku anuju podium kudu kanthi lumrah, ora digawe-gawe. Sadurunge ngomong, ambegan lan nyawang kabeh para pemirenge kanthi sumringah. Anggone ngadeg kanthi jejeg lan aja nyenderake awak ning podium.

3)   Carane nggoceki Mikrofon

Mikrofon kang ana standare ora perlu digoceki bola-bali amarga bisa muni lan brebegi. Dene mikrofon kang ora ana standare digoceki kanthi lumrah bae. Aja dolanan kabel utawa nggaya kaya penyanyi ning panggung, mikrofon karo lambe aja kecedhaken utawa kadohan.

4)   Carane pidhato

Carane pidhato iku ana papat, yaiku maca naskah, ngapalake, spontanitas (impromptu), lan njlentrehake utawa njabarake kerangka pikiran (ekstemporan).

Tembang Dolanan

Tembang dolanan yaiku reriptan gagrag anyar sing ora nganggo paugeran guru gatra, guru wilangan, lan dhong dhing, nanging bisa dilagokake lan dibarengi wiramaning gendhing. Mula saka iku, tembang dolanan bisa diarani gendhing-gendhing dolanan. 

Tembang dolanan biyasa ditembangake dening bocah-bocah cilik, utamane ing padesan, sinambi dolanan bebarengan karo kanca-kancane lan bisa dibarengi wiramaning gendhing. Lumantar lagu dolanan, bocah-bocah dikenalake bab sato kewan, sato iwen, thethukulan, tetanduran, bebrayan, lingkungan alam, lan sapanunggalane. Kadang kala tembang dolanan uga ditembangake dening waranggana jroning swasana tinamtu ing pagelaran wayang kulit. 

Tembang dolanan kuna umume wujud kasusastran para anonim, yaiku ora dingerteni sapa pangriptane lan kapan dikarang uga ora dingerteni, nanging lelagon mau wis kaprah lan diapali dening bocah-bocah.

Tembang dolanan kuna

1. Cublak-cublak suweng 

2. Gajah-gajah

3. Sluku Bathok

4. Gundhul Pacul

5. Jamuran

6. Jaranan 

7. Kidang Talun

8. Kupu Kuwi

9. Lir ilir

10. Menthok-menthok

11. Padhang Bulan

12. Pitik Tukung

13. Suwe ora jamu

14. Te Kate Dipanah

Tembang dolanan gagrag anyar

1. Lesung Jumengglung

2. Swara Suling

3. Prau Layar

4. Warung Pojok

5. Goyang Semarang

6. Sapa Ngira

7. Ngundha Layangan 

8. Sapu Tangan

9. Mari Kangen

10. Caping-capinge

Tuladha :

                   Swara Suling

Swara suling, ngumandhang swarane 

thulat thulit, kapenak unine

uuuunine mung

nrenyuhake bareng lan kentrung

ketipung suling, sigrak kendhangane